De Indonesische rijsttafel

Een authentieke Indische rijsttafel bestaat uit een flink aantal kleine gerechtjes dat van oorsprong door de Indische Nederlanders in familieverband of voor een groter gezelschap van vrienden of zakelijke relaties geserveerd werd. Nederlandse kolonisten wilden kennismaken met lokale gerechten, maar wensten een presentatievorm die leek op een Europees banket. Na de Tweede Wereldoorlog, namen Indische Nederlanders deze traditie mee naar Nederland en is sinds kort nationaal cultureel erfgoed.

De basis van een rijsttafel bestaat uit witte rijst, bami goreng of nasi goreng. Goreng betekent dat de bami of rijst gebakken is. Je kunt het uitbreiden met nasi kuning en/of lontong. Lontong is een kleefrijst wat je in geperforeerde zakjes ongekookt kunt kopen bij de toko. Het is een belangrijk onderdeel van de Indonesische eetcultuur. Dit type rijst heeft van nature een hoog zetmeelgehalte: zo plakken de korrels aan elkaar tijdens het koken of stomen.

Rundvlees, varkensvlees en kip zijn de meest gebruikte soorten vlees in de Indonesische keuken.

De meest bekende Indonesische rundvleesgerechten zijn rendang en daging smoor.

Saté babi (varkensvlees) al dan niet met pindasaus is bij ons welbekend, maar probeer ook eens Indische speklapjes.

Er zijn ook veel verschillende kipgerechten, waaronder ajam paniki , een klassiek, licht pittig Indonesisch kipgerecht gestoofd in een rijke, kruidige kokossaus.

Maar uiteraard ook saté ajam

Is het nou pindasaus of satésaus? In Nederland wordt dit beide gebruikt voor de welbekende bruine saus bij de saté. Maar er is wel degelijk een verschil. Pindasaus is een saus die gemaakt wordt van pinda's. Met satésaus worden alle sauzen bedoeld voor bij de saté. Dit kan naast pindasaus bijvoorbeeld ook een ketjapsaus zijn.

Ook worden er bij een rijsttafel visgerechten geserveerd zoals Ikan salmon pedis. Een echte smaakbom en eens een andere manier vis te eten. Het is wel een recept voor de “gevorderde” eter qua scherpte ("pedis" betekent "pittig"). Ikan santen is een wat milder gerecht, gestoofde kabeljauw in een romige kokossaus.

De Indonesische keuken kent naast de heerlijke vlees- en visgerechten ook veel vegetarische recepten.

Dit zijn niet alleen groentegerechten zoals sajoer lodeh, roedjak manis en sambal goreng boontjes, maar ook gerechten met ei, tempeh of tofu zoals sambal goreng tempeh en sambal goreng telor.

Een heerlijk gerecht met aardappeltjes is kentang blado. Je maakt het zo pittig als je zelf wilt.

Bijgerechten zijn de extra smaakmakers bij de rijsttafel.

Denk hierbij aan kroepoek, serundeng, sambal goreng kentang kering, gebakken uitjes, atjar en verschillende varianten van sambal zoals sambal manis en sambal badjak.

Serveer na een rijsttafel eens een authentieke koffie tubruk met iets zoets erbij als bijvoorbeeld lidah kucing